Εκδηλώσεις για τα «100 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση»

[ ARti news / Ελλάδα / 11.10.17 ]

Με τον όρο «Επανάσταση» -λένε τα «ψύχραιμα» λεξικά- χαρακτηρίζεται η ενέργεια του «επανίστασθαι» (του επί-ανίσταμαι ή του επαν-ίσταμαι), δηλαδή της γενικευμένης εξέγερσης που μπορεί να συμβεί για διάφορους λόγους, είτε θρησκευτικούς, είτε πολιτικούς, με σκοπό, είτε την επιβολή ενάντια του κράτους, είτε την ανατροπή του καθεστώτος. Έτσι, υπό αυτή την αντίληψη, ο όρος απαντάται ως πολιτική ή θρησκευτική επανάσταση, είτε κάθε θεμελιώδης μεταβολή μιας υπάρχουσας κατάστασης.

Στα 100 χρόνια από την Οκτωβριανή επανάσταση (γεγονός-«σταθμό» του 20ού αιώνα, καθώς έθεσε σε κίνηση μια μακρόχρονη όσο και πολύσημη ιστορική δυναμική και η ερμηνεία του παραμένει ανοιχτή και διαμφισβητούμενη, τόσο στον επιστημονικό όσο και στο δημόσιο λόγο), ο φετινός Οκτώβρης στη Θεσσαλονίκη «ντύνεται» πολλαπλά ...επαναστατικός.

Τέχνη και πολιτική, εικαστικά και κινηματογράφος, φιλοσοφία και πολιτική, ουτοπία και ματαίωση, δημιουργία και κοινωνικές αλλαγές, προβληματισμοί και κριτικές, συναγωνίζονται υπό τη στέγη του συνόλου, σχεδόν, των πολιτιστικών θεσμών της πόλης («Δημήτρια» του Δήμου Θεσσαλονίκης, Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης- κάτοχος της περίφημης συλλογής έργων «ρώσικης πρωτοπορίας», Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, Κινηματογραφικές λέσχες κά) σε μια «ολιστική» θεώρηση του «όρου» αλλά και του κοινωνικού φαινομένου της επανάστασης του Οκτώβρη του 1917 στη Ρωσία.

- REVOLUTION IN ART (1/10- 3/12/2017 στο περίπτερο 2 της ΔΕΘ)

Η εντυπωσιακά «στημένη» ψηφιακή έκθεση των 58ων «Δημητρίων» που παρακολουθεί την ανάπτυξη των εικαστικών τεχνών στη Ρωσία, μέσα από το έργο ρηξικέλευθων καλλιτεχνών, ομάδων και κινημάτων, στο διάστημα από το 1900 έως το 1923, παράλληλα με τις ιστορικές εξελίξεις. Η έκθεση, από την περίοδο του σχεδιασμού της προκάλεσε ...επανάσταση στο δημοτικό συμβούλιο -από ιδεολογικά και μη, διαφωνούντες ως προς το περιεχόμενο της- «απειλώντας» ακόμα και με ματαίωση την ιστορική δημοτική πολιτιστική διοργάνωση.

Εμβληματικά έργα τέχνης από το χώρο των εικαστικών, της λογοτεχνίας και του κινηματογράφου και πλούσιο φωτογραφικό υλικό-ντοκουμέντα της εποχής, ζωντανεύουν στο χώρο, μέσα από 20 βίντεο-προβολές μεγάλων διαστάσεων. Έργα δημιουργών όπως ο Μαλέβιτς, ο Μαγιακόφσκι και ο Αϊζενστάιν, ζωντανεύουν πλάι σε φωτογραφίες από την καθημερινή ζωή στη Ρωσία της περιόδου, από την Αυλή του Τσάρου μέχρι τα χωράφια των αγροτών. Οι πολιτικές εξελίξεις και οι εξελίξεις στο χώρο της τέχνης παρουσιάζονται παράλληλα, σε μια αφήγηση που ξεκινά από τις συνθήκες που οδήγησαν στην Επανάσταση και καταλήγει στα επακόλουθά της.

Όπως αναφέρεται εξάλλου στην «οθόνη 18» της έκθεσης, «Όταν ο Μαλέβιτς ζωγράφισε το “Μαύρο Τετράγωνο” και το παρουσίασε κρεμασμένο στη γωνία ανάμεσα στους δύο τοίχους, όπως τοποθετούσαν οι Ρώσοι στα σπίτια τις θρησκευτικές εικόνες, είπε πως αυτό δεν είναι ούτε το τέλος ούτε η αρχή της τέχνης, είναι ταυτόχρονα και το ένα και το άλλο. Όπως υποστήριζε, ο σουπρεματισμός είναι η τέχνη που αναφέρεται στην αθέατη αλλά πραγματική πλευρά της ζωής».

Η έκθεση είναι ανοιχτή για το κοινό, καθημερινά, από Δευτέρα-Παρασκευή 17.00-21.00, Σάββατο 11.00-14.00 και 17.00-21.00 και Κυριακή 11.00-14.00.

- Κινηματογραφικό αφιέρωμα σοβιετικών ταινιών για τα 100 χρόνια Οκτωβριανής Επανάστασης διοργανώνουν από αύριο, Πέμπτη, 12 Οκτωβρίου, ως και τις 18 του μήνα, η Κινηματογραφική Λέσχη των εργαζομένων της ΕΡΤ-3 και το Κέντρο Μελετών και Ερευνών για το Σινεμά (ΚΕΜΕΣ), στον κινηματογράφο «Βακούρα 2» (Ιωάννου Μιχαήλ 8) της Θεσσαλονίκης.

Οι ταινίες θα προβληθούν ανά σειρά ιστορικών γεγονότων, από τα χρόνια πριν την επανάσταση ως το οριστικό τέλος του εμφυλίου πολέμου στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ’20. Είναι όλες ομιλούσες και ασπρόμαυρες, ενώ ανάμεσά τους συμπεριλαμβάνονται και άγνωστες ταινίες πρώτης πανελλαδικής προβολής. Ανάμεσα στα ονόματα των δημιουργών ξεχωρίζουν καταξιωμένοι Σοβιετικοί καλλιτέχνες διεθνούς αναγνώρισης, όπως οι Γκριγκόρι Κόζιντσεφ, Μιχαήλ Ρομ, Ιωσήφ Χάιφιτς, Αλεξέι Γκέρμαν, Αντρέι Κοντσαλόφσκι, ενώ πολλά σενάρια προέρχονται από πολυδιαβασμένα μυθιστορήματα και θεατρικά έργα. Για κάθε ταινία από τις 10 θα μοιράζεται σημείωμα διακεκριμένου κριτικού κινηματογράφου. Το πλήρες πρόγραμμα είναι :

Πέμπτη, 12/10: 18:30 Ο ΜΑΞΙΜ ΣΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ των Γκριγκόρι Κόζιντσεφ και Λέονιντ Τράουμπεργκ, 1939, 110', Κρατικό Βραβείο Σοβιετικής Ένωσης, 20:30 Ο ΛΕΝΙΝ ΤΟΝ ΟΚΤΩΒΡΗ του Μιχαήλ Ρομ, 1937, 97', Βραβείο Λαϊκού Ηθοποιού Σοβιετικής Ένωσης.

Παρασκευή, 13/10: 18:30 Ο ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ ΤΗΣ ΒΑΛΤΙΚΗΣ των Ιωσήφ Χάιφιτς και Αλεξάντρ Ζάρχι, από το ομώνυμο θεατρικό του Λεονίντ Ραχμάνοφ, 1937, 90', Βραβείο Καλύτερης Ξένης Ταινίας από τον Κύκλο Κριτικών Νέας Υόρκης, 20:30 ΣΤΙΣ 6 ΤΟΥ ΙΟΥΛΗ του Γιούλι Κάρασικ, από το ομώνυμο θεατρικό του Μιχαήλ Σατρόφ, 1968, 106', Ειδικό Βραβείο στο Φεστιβάλ του Κάρλοβι Βάρι.

Σάββατο, 14/10: 18:30 Ο ΕΒΔΟΜΟΣ ΔΟΡΥΦΟΡΟΣ των Αλεξέι Γκέρμαν και Γκριγκόρι Αρόνοφ, από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Μπορίς Λαβρένιεφ, 1968, 84' (σε πρώτη προβολή στην Ελλάδα).

Κυριακή 15/10: 18:30 ΤΣΑΠΑΓΙΕΦ των Σεργκέι και Γκεόργκι Βασίλιεφ, από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Ντιμίτρι Φουρμάνοφ, 1934, 90', Βραβείο Λαϊκού Ηθοποιού της Ρωσικής Δημοκρατίας,

Δευτέρα, 16/10: 18:30 Η ΕΠΙΤΡΟΠΟΣ του Αλεξάντρ Ασκόλντοφ, από το μυθιστόρημα του Βασίλι Γκρόσμαν, 1967, 104', Αργυρή Άρκτος στο Φεστιβάλ Βερολίνου (σε πρώτη προβολή στην Ελλάδα).

Τρίτη, 17/10: 18:30 ΟΙ ΔΕΚΑΤΡΕΙΣ του Μιχαήλ Ρομ, 1937, 82', 20:30 Ο ΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΖΩΗ του Νικολάι Εκκ, από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Αντόν Μακαρένκο, 1931, 106', Βραβείο Κοινού στο Φεστιβάλ Βενετίας.

Τετάρτη, 18/10:18:30 Ο ΠΡΩΤΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ του Αντρέι Κοντσαλόφσκι, από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Τσινγκίζ Αϊτμάτοφ, 1965, 95', Κύπελλο Βόλπι Καλύτερης Ηθοποιού στο Φεστιβάλ Βενετίας.

- «100 χρόνια από την Οκτωβριανή επανάσταση: Ουτοπία και ματαίωση, πρωτοπορίες και κοινωνική αλλαγή» είναι ο τίτλος διημερίδας εκδηλώσεων λόγου και τέχνης (Έκθεση φωτογραφίας «Ταξίδι στη Ρωσσία- 1962» του Ανδρέα Εμπειρίκου από το φωτογραφικό αρχείο Λεωνίδα Εμπειρίκου και τις Εκδόσεις Άγρα, μέχρι τις 31/12, διήμερο συνέδριο ιστορικο-πολιτισμικής προσέγγισης, αναγνώσεις ποιημάτων Ρώσων ποιητών από ηθοποιούς του ΚΘΒΕ, προβολή της αποκαλυπτικής ταινίας-ντοκιμαντέρ «The Great Utopia» (2016) του Φώτου Λαμπρινού και συναυλία με την Ορχήστρα Δωματίου Contra Tempo, με αποσπάσματα έργων των Σοστακόβιτς, Προκόφιεφ, Χίντεμιθ και Σατί υπό τη διεύθυνση του Βλαδίμηρου Συμεωνίδη) διοργανώνει ο Οργανισμός Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης την ερχόμενη Τρίτη και Τετάρτη 17 και 18 Οκτωβρίου 2017.

«Σκοπός των εκδηλώσεων» σημειώνεται στην ανακοίνωση του προγράμματος, είναι η αναστοχαστική συνομιλία παρελθόντος-παρόντος και η σύγχρονη αποτίμηση του ίδιου του γεγονότος, αλλά και όσων το πυροδότησαν, το συνόδευσαν και το διαδέχθηκαν, τόσο στη μακρά διάρκεια όσο και στο άμεσο κοινωνικο-ιστορικό συγκείμενο.

Στους άξονες προσέγγισης που θα επιστρατευθούν συγκαταλέγονται η ιστορική και ιδεολογική οπτική, η έμφαση στις κοινωνικές και πολιτισμικές διεργασίες, αλλά και η αξιολόγηση της κληρονομιάς του θυελλώδους Οκτώβρη του ’17 στο πλαίσιο μιας ευρύτερης σύλληψης των ιστορικών τομών που στοιχειοθετούν οι μεγάλες επαναστάσεις της νεωτερικότητας».

Στη διημερίδα συμμετέχουν με ομιλίες επιστήμονες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, με κεντρικό ομιλητή-προσκεκλημένο τον συνθέτη Αντρέι Σμιρνόφ, ερευνητή και διδάσκοντα στο Κέντρο Ηλεκτροακουστικής Μουσικής του Κρατικού Ωδείου Μόσχας και στη Σχολή Μοντέρνας Φωτογραφίας και Πολυμέσων Rodchenko.

Στους ομιλητές της διημερίδας συμπεριλαβάνονται επίσης οι: Ευγενία Γραμματικοπούλου. επίκουρη καθηγήτρια, Τμήματος Γαλλικής Φιλολογίας ΑΠΘ, Λεωνίδας Εμπειρίκος, Ιστορικός

Φώτος Λαμπρινός, σκηνοθέτης, Σάββας Μιχαήλ, επίκουρος καθηγητής, Νομική Σχολή ΑΠΘ.

Αριστείδης Μπαλτάς, ομότιμος καθηγητής ΕΜΠ, βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ, Πέτρος Πιζάνιας, Ομότιμος καθηγητής Τμήμα Ιστορίας, Ιονίου Πανεπιστημίου, Χάρης Σαββόπουλος, καθηγητής, Τμήμα Εικαστικών, ΑΠΘ, Ανδρέας Τάκης, επίκουρος καθηγητής, Νομική ΣχολήΑΠΘ, Μαρία Τσανσάνογλου, δ/ντρια Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Θεσ/νίκης, Τάσος Τρίκκας, ιστορικός/ ερευνητής.

Οι ομιλίες καθώς και τα καλλιτεχνικά δρώμενα θα φιλοξενηθούν στην αίθουσα Μωρίς Σαλτιέλ (κτήριο Μ2 ) και η παρακολούθησή τους είναι δωρεάν.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ